AW: Hoe lang houdt u zich bezig met schades van Poolse slachtoffers? 
SW:  Die vraag is niet eenvoudig te beantwoorden. Sinds 2008 ben ik werkzaam als een zelfstandige, het is echter niet zo dat ik altijd alleen Poolse slachtoffers heb begeleid. In tegendeel. Er zijn tijden geweest waarin ik met name Nederlandse slachtoffers bijstond. 

AvW: Als u in het kort een advies zou moeten geven aan een slachtoffer wat zou dan willen adviseren?
SW: Met name om alle schadeposten vanaf begin af aan goed te onderbouwen met zoveel mogelijk bewijs, om alle klachten en beperkingen goed te documenteren en om vooral vol te houden. Een slachtoffer moet over doorzettingsvermogen beschikken indien hij de vergoeding wenst te krijgen waar hij recht op heeft. Voorts is het van groot belang dat er een goede tolk meegaat naar een arts. In de medische informatie worden soms de gekste dingen opgeschreven doordat de arts patiënt niet begrijpt.

AvW: Wat maakt een Poolse zaak anders?  
SW: Bij uitstek dat dit meestal arbeidsongevallen zijn met zeer ernstig letsel tot gevolg. De meesten komen nooit meer aan het werk. Als je een schade goed wilt regelen dan dien je wel enig verstand te hebben van Polen, het Poolse sociale zekerheidsstelsel en overige relevante systemen. 

AvW: Kunt u wat meer uitleggen wat u bedoelt?
SW: Onlangs werd een dossier aan mij voorgelegd waarbij een jonge man met beenamputatie weer in Nederland aan het werk is gegaan maar in Polen woont. Het is van belang om in dit dossier goede afspraken te maken betreffende de toekomstige prothesekosten. Wij kunnen er niet vanuit gaan dat er een zorgverzekeraar is die alles in de toekomst goed regelt. Dit weten wij natuurlijk per definitie niet. De polisdekking verandert elk jaar. Dit geldt overigens voor elke slachtoffer. Maar in deze situatie kunnen wij zeker niet verlangen dat een slachtoffer die twee weken in de scheepvaart werkt en daarna twee weken in Polen woont, in zijn twee weken vrij nog een keer 2500 kilometer moet gaan afleggen naar Nederland omdat de zorgverzekeraar slechts aan gecontracteerde partijen betaalt. In elk van mijn dossiers zijn vergelijkbare problemen. 

AvW: Wat is volgens u de grootste misvatting ten aanzien van schades met Poolse slachtoffers? 
SW: Het valt mij op dat men graag van alles wenst te verrekenen zonder dat hiervoor gronden zijn. Wanneer aan de formele vereisten voor aansprakelijkheid is voldaan, is het uitgangspunt dat een benadeelde aanspraak maakt op volledige vergoeding van de werkelijke schade. Daarbij geldt dat de benadeelde zoveel als mogelijk in de toestand moet worden gebracht waarin hij zou hebben verkeerd op het moment dat de schadeveroorzakende gebeurtenis niet had plaatsgevonden. De aansprakelijke partijen wensen graag van alles te verrekenen. Zij wensen met name de gunstige omstandigheden te verdisconteren. Men stelt dan dan dat er een opkomend voordeel is. Allereerst is de vraag of er een grondslag is om te verrekenen en wat die grondslag dan is. Ten tweede, laten wij dan vooral niet te vergeten dat je iets kunt verrekenen pas op het moment dat de totale omvang van de schade vaststaat. Indien de omvang van de schade niet vaststaat dan weet ik niet waar ik het vanaf moet halen. Partijen spreken ook van van een opkomend voordeel omdat het slachtoffer terugkeert naar land van herkomst, maar is dat ook een voordeel? Heeft het slachtoffer dan niet meer medische kosten? Niet meer verwarmingskosten omdat de winters langer en kouder zijn en er meer tijd thuis wordt doorgebracht door arbeidsongeschiktheid? Hoe gaat dit in de toekomst eruitzien? Voorts wordt vaak een onjuiste aanname gemaakt dat het leven vele malen goedkoper is, terwijl een kop koffie of een Kilowatt energie van vergelijkbare prijs is.

AvW: Wat kost een kop koffie?
SW: Gemiddeld tussen 3,5-5,00 euro voor een Americano, vliegveld en dergelijke plekken kennen uiteraard veel hogere prijzen. 

AvW: Een moeilijke strijd? 
SW: Ja, vaak wel. Er wordt vaak niet betaald voor rechtshulp, waardoor met enige regelmaat duizenden of soms tientallenduizenden euro’s aan kosten open blijven. Voor vele belangenbehartigers en slachtoffers is het een impuls om snel te regelen en genoegen te nemen met minder omdat zij zich het traject niet kunnen veroorloven. Een toevoeging kun je slechts krijgen als aansprakelijkheid niet is erkend. Een deskundigenoordeel omvat de betaling van de kosten niet. Maar stel dat je die toevoeging krijgt kun je dan de eigen bijdrage wel betalen? Wat als je verliest?

AvW: Een pragmatische regeling of een verklaring van recht?
SW: Beide. Een pragmatische regeling is soms een verkorting van lijdensweg. Het letselschadeproces is voor slachtoffers erg belastend. Dat vergeten wij soms, maar slachtoffers zijn bezig met het herstel. Het leven van het slachtoffer is gevuld met medische behandelingen en verwerking. Verwerking van trauma, maar ook het aanvaarden van de klachten en de beperkingen waarmee ze vaak de rest van hun leven mee moeten leven. Dit neemt dikwijls alle energie in beslag en dan is er nog een aansprakelijke partij die nog van alles eist en verwacht. Dat neemt niet weg dat er veel letsels zijn wanneer het aflopen van het volledige traject waarbij elke schadepost geobjectiveerd wordt de meeste zekerheid zal geven. Het is vaak de enige weg om als slachtoffer te krijgen waar je recht op hebt. Laten wij vooral niet vergeten dat de wet bepaalt dat de schade in beginsel concreet dient te worden berekend.

AvW: Wat is het meest kenmerkend voor Wojnowska Letselschade B.V.?
SW: Dat iedereen hier, zijn hart en ziel in dit werk stopt zodat onze cliënten na afwikkeling weer enigszins fatsoenlijk kunnen leven. Als het slachtoffer niet opgeeft om na te streven waar zij recht op hebben, doen wij dat ook niet.

AvW: Hoe zorgt u voor transparantie richting de cliënt over kansen, risico’s en duur van het traject?
SW: Transparantie richting de cliënt vormt een essentieel onderdeel van mijn werkwijze. De benadeelde ontvangt een kopie van alle correspondentie in het dossier, zowel uitgaand als inkomend. Het dossier behoort immers toe aan de cliënt; het gaat om zijn of haar schade.

Mijn rol is die van adviseur: ik informeer, begeleid en waak over de inhoudelijke koers. Vanaf het moment dat ik een zaak in behandeling neem, geef ik een helder beeld van het te verwachten verloop van het schadetraject. Daarbij leg ik uit welke schadeposten kunnen spelen, op welk moment deze geobjectiveerd moeten worden, en welke stappen daartoe nodig zijn. Dit biedt de cliënt vanaf het begin duidelijkheid over de kansen, risico’s en duur van het traject. 

AvW: Wat is volgens u nodig voor een constructieve samenwerking tussen belangenbehartiger en verzekeraar?
SW: Een constructieve samenwerking vereist in de eerste plaats wederzijds vertrouwen. Daarnaast zijn persoonlijk contact, onderling begrip, het kunnen onderscheiden van elkaars belangen en het behouden van een professionele relatie van groot belang.

Het uitgangspunt zou altijd moeten zijn: hard op de inhoud, zacht op de persoon. Een goede schadebehandelaar of belangenbehartiger is kritisch, stelt de juiste vragen, en werkt vanuit het principe van hoor en wederhoor.

Voorbarige conclusies dienen vermeden te worden. Uiteindelijk ligt het eindoordeel niet bij partijen, maar – indien nodig – bij de rechter. Een open, professionele dialoog is in ieders belang.

AvW: Polen of Nederland?
SW: ( zij lacht) Ik ben er na 47 jaar nog niet helemaal achter. Ik ben graag recht voor zijn raap, nog meer dan een rasechte Rotterdammer. Ik heb een zwak voor Amsterdam. Maar ik ben nergens zo kalm en rustig als in de natuur in Polen. En zodra ik in Gdańsk de Neptunus zie, dan krijg ik elke keer weer glazige ogen. Het blijft leven tussen twee werelden, waar ik ook ben.

AvW: Een favoriete uitspraak om dit interview met een knipoog af te sluiten?
SW: “Let’s agree to disagree.”